Với nhiều quán cafe, trà sữa và quán ăn, doanh thu từ ứng dụng giao hàng và khách biết đến qua mạng xã hội chiếm tỷ trọng đáng kể. Phí sang vì vậy thường bao gồm cả giá trị của fanpage, điểm đánh giá trên ứng dụng và tên quán đã quen với khách. Tuy nhiên, các tài sản vô hình này chịu sự điều chỉnh của điều khoản nền tảng và pháp luật sở hữu trí tuệ, nên không phải thứ gì cũng chuyển giao được theo ý muốn của 2 bên.
Tổng quan khả năng chuyển giao
| Tài sản | Khả năng chuyển giao | Điều kiện chính |
|---|---|---|
| Fanpage mạng xã hội | Chuyển được quyền quản trị | Bên sang thêm bên nhận làm quản trị viên rồi tự rút |
| Tài khoản cá nhân mạng xã hội | Không nên chuyển | Tài khoản gắn với danh tính cá nhân |
| Tài khoản cửa hàng trên app giao hàng | Tùy chính sách từng nền tảng | Thường phải cập nhật hoặc đăng ký lại thông tin pháp lý chủ quán |
| Điểm đánh giá, lượt đánh giá trên app | Chỉ giữ được nếu nền tảng cho giữ gian hàng | Phụ thuộc thủ tục đổi chủ của nền tảng |
| Tên biển hiệu chưa đăng ký nhãn hiệu | Chuyển giao theo thỏa thuận dân sự | Không có văn bằng bảo hộ, rủi ro bị người khác đăng ký |
| Nhãn hiệu đã được cấp văn bằng | Chuyển nhượng được | Hợp đồng chuyển nhượng phải đăng ký tại cơ quan sở hữu trí tuệ |
| Số điện thoại, hotline | Chuyển được | Thủ tục đổi chủ thuê bao tại nhà mạng |
| Danh sách khách hàng thân thiết | Hạn chế | Phải tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân |
Fanpage và tài khoản mạng xã hội
Cách chuyển fanpage an toàn
Fanpage trên các nền tảng mạng xã hội phổ biến không có "chủ sở hữu" theo nghĩa pháp lý, mà được quản lý bởi các tài khoản có quyền quản trị. Cách chuyển giao thông thường:
- Bên nhận tạo tài khoản quản trị riêng.
- Bên sang cấp quyền quản trị cao nhất cho tài khoản của bên nhận.
- Bên nhận kiểm tra quyền truy cập, tài khoản quảng cáo, phương thức thanh toán quảng cáo.
- Bên sang tự rút quyền quản trị của bên sang và các tài khoản liên quan (nhân viên cũ, đơn vị quảng cáo).
- Bên nhận đổi thông tin liên hệ, tài khoản thanh toán, xóa thẻ thanh toán cũ.
Việc đổi tên fanpage có thể bị nền tảng giới hạn hoặc xét duyệt. Nếu bên nhận muốn đổi thương hiệu, nên cân nhắc giữ tên cũ trong giai đoạn chuyển tiếp.
Không nhận chuyển tài khoản cá nhân
Mua bán tài khoản cá nhân vi phạm điều khoản của hầu hết nền tảng và có thể bị khóa bất kỳ lúc nào. Nếu fanpage đang được quản lý duy nhất bởi tài khoản cá nhân của bên sang, cần thực hiện theo quy trình cấp quyền quản trị ở trên thay vì giao mật khẩu tài khoản cá nhân.
Tài khoản ứng dụng giao hàng
Các ứng dụng giao hàng đồ ăn yêu cầu đối tác cung cấp thông tin pháp lý của chủ cửa hàng: giấy đăng ký kinh doanh, căn cước, tài khoản ngân hàng nhận tiền. Khi chủ quán thay đổi, thông tin này phải thay đổi theo. Tùy chính sách từng nền tảng tại thời điểm chuyển giao, có nơi cho phép cập nhật thông tin chủ sở hữu và giữ nguyên gian hàng, có nơi yêu cầu đóng gian hàng cũ và mở gian hàng mới.
Điểm cần chú ý:
- Tài khoản nhận tiền: nếu gian hàng vẫn đứng tên bên sang, tiền doanh thu từ ứng dụng tiếp tục chảy vào tài khoản của bên sang.
- Điểm đánh giá: nếu phải mở gian hàng mới, điểm và lượt đánh giá cũ thường không được giữ. Đây là yếu tố cần tính khi định giá phí sang.
- Khuyến mãi đang chạy: các chương trình giảm giá đã cam kết với nền tảng có thể còn hiệu lực sau ngày bàn giao.
Bên nhận nên liên hệ bộ phận hỗ trợ đối tác của từng nền tảng trước khi ký hợp đồng chuyển nhượng để biết chính xác thủ tục, thay vì dựa vào lời hứa của bên sang.
Tên quán và nhãn hiệu
Tên quán chưa đăng ký nhãn hiệu
Phần lớn quán nhỏ chưa đăng ký nhãn hiệu. Khi đó, bên sang có thể cam kết trong hợp đồng: chuyển quyền sử dụng tên quán cho bên nhận, không sử dụng tên này cho quán khác, không đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự. Cam kết này có giá trị giữa 2 bên, nhưng không ngăn được bên thứ ba đăng ký trước. Bên nhận muốn giữ thương hiệu lâu dài nên tra cứu và nộp đơn đăng ký nhãn hiệu sớm.
Nhãn hiệu đã được cấp văn bằng bảo hộ
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu nhãn hiệu chỉ có hiệu lực khi được đăng ký tại cơ quan quản lý nhà nước về sở hữu công nghiệp. Nếu chỉ ký giấy tay giữa 2 bên, về mặt pháp lý bên sang vẫn là chủ sở hữu nhãn hiệu.
Trường hợp bên sang đang có chuỗi nhiều điểm và chỉ sang 1 điểm, thông thường bên sang sẽ không chuyển nhượng nhãn hiệu mà cấp quyền sử dụng (li-xăng) hoặc nhượng quyền. Khi đó cần hợp đồng riêng, xác định phạm vi, thời hạn và phí sử dụng.
Cách ghi vào hợp đồng chuyển nhượng
Hợp đồng chuyển nhượng quán nên có 1 điều khoản riêng về tài sản vô hình, gồm các nội dung:
- Danh sách từng tài sản vô hình được chuyển giao, kèm đường dẫn, mã gian hàng, số điện thoại.
- Phương thức và thời hạn chuyển giao từng tài sản.
- Nghĩa vụ hợp tác của bên sang khi nền tảng yêu cầu xác nhận.
- Phần giá trị phí sang tương ứng với tài sản vô hình, và cách xử lý nếu không chuyển giao được.
- Cam kết không cạnh tranh: bên sang không mở quán cùng tên, cùng loại hình trong bán kính và thời hạn nhất định.
- Cam kết không đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự tên quán.
- Nghĩa vụ bàn giao mật khẩu, mã xác thực, tài khoản email quản lý.
Việc tách riêng giá trị tài sản vô hình giúp 2 bên xử lý công bằng khi 1 nền tảng không cho giữ gian hàng: phần phí tương ứng được giảm trừ thay vì tranh chấp toàn bộ giao dịch. Báo cáo thẩm định trước khi đặt cọc của sàn có mục kiểm tra quyền quản trị fanpage và thông tin chủ gian hàng trên ứng dụng giao hàng, giúp phát hiện sớm tài khoản đứng tên bên thứ ba.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.
Câu hỏi thường gặp
Bên sang có thể lấy lại fanpage sau khi đã chuyển giao không?
Nếu bên sang vẫn giữ quyền quản trị, về kỹ thuật có thể xóa quyền của bên nhận. Vì vậy, bên nhận cần kiểm tra và yêu cầu bên sang rút toàn bộ quyền quản trị ngay trong ngày bàn giao.
Điểm đánh giá trên app giao hàng có được tính vào phí sang không?
Có thể tính nếu nền tảng cho phép giữ gian hàng khi đổi chủ. Nếu nền tảng yêu cầu mở gian hàng mới, giá trị này gần như không chuyển giao được và nên được loại khỏi phí sang.
Có nên đăng ký nhãn hiệu cho tên quán vừa nhận không?
Nên, nếu bên nhận dự định giữ tên quán lâu dài hoặc mở thêm điểm. Trước đó cần tra cứu xem tên đã có người đăng ký chưa và có văn bản cam kết của bên sang về việc không tranh chấp.